Futbolda Adaletin Temeli Sarsılırken

Türk futbolunda hakem atamalarına ilişkin tartışma, artık yalnızca maç sonu yorumlarıyla sınırlı değil. Soruşturma dosyasına yansıdığı belirtilen yazışmalar, karar mekanizmasının nasıl işlediğine dair çok daha ciddi sorular doğurdu. Özellikle Merkez Hakem Kurulu Başkanı Ferhat Gündoğdu ile aktif hakem Yasin Kol arasındaki mesajlaşmalar, futbol kamuoyundaki güven sorununu büyüttü.

Dosyada yer aldığı aktarılan bir konuşmada Gündoğdu’nun, Özgür Yankaya’nın yanındaki yardımcı video hakemini kimin oluşturmasını istediğini sorduğu, Kol’un ise Atilla ismini önerdiği görülüyor. Başka mesajlarda da maç hakemi, VAR ve AVAR görevlendirmeleri üzerine isimlerin değerlendirildiği ve değişiklik taleplerinin konuşulduğu öne sürülüyor.

Atama Sistemiyle İlgili Sorular Neden Büyüdü?

VAR ve AVAR görevlendirmeleri, maçın kritik kararlarında doğrudan etkili olan uzmanlık alanlarıdır. Bu nedenle ekiplerin belirlenmesi; kişisel tercihlerden uzak, ölçülebilir performans verileri, gözlemci raporları ve önceden ilan edilmiş kurallarla yürütülmelidir.

Ancak soruşturma kapsamında gündeme gelen yazışmalar, en azından kamuoyunda farklı bir izlenim yarattı. Yasin Kol’un kendisinin de bulunduğu bir listeyi Gündoğdu’ya ilettiği ve kararın kurul başkanının değerlendirmesine bırakıldığı aktarılırken, sonraki mesajlarda bazı isimlerin birlikte ele alındığı bildirildi.

Bu kayıtların hukuki anlamı, soruşturmanın tamamlanması ve mahkeme sürecinin sonucuyla netleşecek. Kol’un suçlamaları reddettiği belirtilirken, henüz kesinleşmiş bir yargı kararı bulunmuyor. Buna rağmen futbolun temelindeki tarafsızlık duygusu açısından, kurul başkanı ile aktif bir hakemin atama kadrolarını mesajlaşarak değerlendirdiği iddiası son derece ağır bir görüntü oluşturuyor.

Taraftarın Tepkisi Neden Sadece Bir Maça Dayanmıyor?

Futbolseverlerin öfkesi, tek bir yazışmadan ibaret değil. Her hafta tartışmalı kararlar, farklı kulüplerin itirazları ve karşılıklı suçlamalar gündeme geliyor. Bu nedenle dosyaya girdiği aktarılan mesajlar, uzun süredir biriken şüphelerin somut bir belgeyle desteklendiği düşüncesini ortaya çıkardı.

Yıllardır kulüplerden biri hakem kararlarına tepki verdiğinde, diğer taraf çoğu zaman bunun başarısızlığı örtme çabası olduğunu savunuyor. Şimdi ise tartışma, kararların isabetinden önce atama sürecinin güvenilirliğine taşınmış durumda. Taraftarın sorduğu soru basit: Hakem ekipleri gerçekten bağımsız ölçütlerle mi belirleniyor?

Eleştiriler federasyon yönetimine de yöneliyor. Daha önce yönetime destek veren Ahmet Çakar’ın, mevcut tablonun oluşmasında payı bulunduğu gerekçesiyle pişmanlık dile getirdiği aktarılıyor. Çakar’ın, cuma akşamı oynanan Galatasaray-Kasımpaşa karşılaşmasının son bölümündeki penaltı kararını da devam eden tartışmanın örneklerinden biri olarak gösterdiği belirtiliyor.

Kulüplerin Baskısı ve Federasyonun Sınavı

Kulüpler cephesinde de hareketlilik sürüyor. Beşiktaş Başkanı Dursun Özbek, Türkiye Futbol Federasyonunun konuya açıklık getirmesi gerektiğini savunurken, Kulüpler Birliği Vakfı’nın toplantısında bahis iddiaları nedeniyle Profesyonel Futbol Disiplin Kuruluna gönderilen yöneticilerin durumu da ele alındı.

Alt liglerdeki bazı başkan ve yöneticilerin olağanüstü seçim çağrılarına destek verdiği yönündeki kulis bilgileri, baskının yalnızca üst düzey kulüplerden gelmediğini gösteriyor. Kulüplerin ortak bir tavır geliştirmesi hâlinde federasyon yönetiminin karar alanı daha da daralabilir.

Federasyon tarafından yeni Merkez Hakem Kurulunun oluşturulmasına yönelik çalışmaların sürdüğü ve geçici bir yapı kurulduğu açıklanmış olsa da bu adımlar güven krizini henüz sona erdirmedi. Riva’da yapılması beklenen olağanüstü toplantının ertelenmesi de tepkileri artırdı. Erteleme gerekçesi olarak federasyon başkanının UEFA toplantısı için İsviçre’ye gidecek olması gösterildi.

Başkan Hacıosmanoğlu ise Türk futbolunun yaklaşık otuz yıldır biriken sorunlarının kendi yönetimine yüklenemeyeceğini belirterek istifa etmeyeceğini açıkladı. Fakat mevcut yönetimin bugün tartışmaların merkezindeki MHK yapısını göreve getirmiş olması, sorumluluk tartışmasını kaçınılmaz hâle getiriyor.

Güvenin Yeniden Kurulması İçin Ne Yapılmalı?

Öncelikle hakem ve video hakemi atamalarının hangi kriterlerle yapıldığı açık biçimde yayımlanmalı. Performans puanları, gözlemci değerlendirmeleri ve görev dağılımında kullanılan yöntemler kamuoyunun denetimine açılmadıkça, her yeni atama yeni bir şüphe doğuracaktır.

VAR konuşmalarının belirli bir gecikmeyle paylaşılması da tartışmalı kararların anlaşılmasına yardımcı olabilir. Ayrıca MHK’nın federasyon yönetiminin günlük etkisinden uzak, hesap verebilir ve kurumsal olarak bağımsız bir yapıya kavuşturulması gerekiyor.

Bu süreçte en fazla zarar gören kesim, görevini kurallara uygun biçimde yapmaya çalışan hakemlerdir. Birkaç isme ilişkin iddiaların bütün hakem camiasına mal edilmemesi için soruşturmanın hızlı, şeffaf ve hukuka uygun biçimde tamamlanması şarttır. Aksi hâlde isimler değişse bile aynı güvensizlik, farklı aktörlerle yeniden Türk futbolunun gündemine taşınacaktır.